Get Adobe Flash player
خانه بقعه ها و اماکن بقعه متبرکه حضرت امام زاده سید شمس الدین (علیه السلام) یزد
(2 votes, میانگین 5.00 از 5)

بقعه متبرکه حضرت امام زاده سید شمس الدین (علیه السلام) یزد

 

این بقعه در خیابان شهید رجایی ، در محله چهار منار یزد واقع شده و در اصل شامل مدرسه بزرگ و بناهای وابسته بوده که به مرور زمان ویران گشته و به مزاری تبدیل شده است.

بنای موسوم به بقعه سید شمی الدین (مدرسه شمسیه) یکی از چند بنای تاریخی دوره ی ایلخانی می باشد که به دستور سید شمس الدین (علیه السلام) فرزند حضرت سید رکن الدین (علیه السلام) جهت تحصیل علوم دینی در سال 733 ه .ق در محله چهار منار یزد برپا شد و بعد ها پس از وفات این عارف و عالم نامی ، مقبره وی گردید. اهمیت این بقعه مرهون تزیینات گچ بری و نقاشی های چشم نواز و نیز کتیبه نقش برجسته آن می باشد که تا به امروز باقی مانده است.

در کتاب تاریخ یزد ، تألیف قرن نهم هجری، در خصوص این بنا آمده است:

« و در تبریز طرح مدرسه چهار منار و دار السیادة و خانقاه و بازار و حمام بیانداخت و به یزد فرستاد و بنّایان عمارت بنیاد کردند و دو مدرسه در مقابل یکدیگر بساخت و چهار منار در اطراف هر دو مدرسه بنهادند و بازاری دو رویه و آب تفت در میان بازار جاری گردانید و خانقاه و در جنب آن مدرسه، ساباط عالی ساخته و به کاشی تزیین داده و حمّام و دکّان ها و کاروان سرای نیکو ساز داده و در ثلث و ثلاثین و سبع مائة ( 733 ه .ق ) اتمام عمارت شد... امیر شمس الدین در تبریز وفات کرد و جنازه او را به یزد آوردند و در مدرسه خودش دفن کردند و دختر خواجه رشید که حرم او بود ، صندوق تربت او را از عاج و آبنوس ساخته، از تبریز به یزد فرستاده و محرابی که از سنگ مرمر بر جنوب مرقد او نهاده، از تبریز آوردند. اتمام عمارت او در سال سبع و عشرین و سبع مائة ( 727 ه .ق ) بود و تمام موقوفات از حصص و مزارع و بساتین و حوانیت بر کتابه ساحت مدرسه خود ثبت کرد و لغت نامه بر تغییر آن نوشته در همان ساباط ، امیر شمس الدین چون وفات کرد ، دختری از او باز مانده بود و حرم امیر معین الدین اشرف بود، ازو فرزندان آمدند. »

از تمام بناهای مذکور ، امروزه تنها قسمتی از ایوان و اصل گنبد در جانب شرقی کوچه و جزیی از سر در و ستون جانب غربی باقی مانده است.

از ویژگی های عمده بنای باقی مانده تزیینات مجلل آن است که با دیگر بناهای هم زمان خود در یزد قابل مقایسه است. سطوح سر در ایوان و طاق گنبد با نغول هایی نقاشی شده و گچ بری برجسته دارد که شبیه تزیین اتاق گنبد حضرت امام زاده سید رکن الدین (علیه السلام) است. ولی در اینجا طرح های بسیار متعدد و مقیاس بسیار دقیق اجرا شده است. نمای سر در ایوان و طاق نماهای صحن نیز دارای تزیین کاشی کاری کامل می باشد که از لحاظ سبک با مسجد جامع یزد یکسان است.

در وسط سقف بقعه ، ترنج بزرگی نقش بسته و در گوشه های سقف گل و بوته هایی زیبا ساخته شده و کتیبه ای به خط نسخ و کتیبه ای دیگر به خط کوفی بر روی زمینه آبی رنگ باقی مانده است. قطار بندی و مقرنس کاری و تزیینات درون سقف آن از لحاظ هنری جالب و از خصوصیات خاصّ این بناست.

ابعاد بنای بقعه در حدود 6/58 × 9/10 متر و ضخامت دیوار های آن 1/60 متر می باشد. پس از عبور از ایوان با شکوه بقعه ، به یک دالان یا هشتی کوچک می رسیم که خود شامل ایوان بزرگ دیگری است و به صحن بقعه راه دارد و با چهار ایوان دیگر صحن مرتبط می باشد. هسته مرکزی بقعه که شامل چهار صفّه بسیار بزرگ و قطور است، گنبدخانه بقعه را تشکیل می دهد و دارای گچ بری و نقاشی های بسیار زیبا و شکوه مند و خیره کننده می باشد. قبر حضرت امام زاده سید شمس الدین (علیه السلام) در دو طبقه تعبیه شده است. ابتدا به صورت گچ چین به ابعاد 2 × 3 متر و بر روی آن سنگی دیگر به ابعاد 12/5 متر قرار داده اند. و سپس در آن ضریحی مشبّک به ابعاد 3 × 4 متر نصب کرده اند.

از آثار هنری و تاریخی باقی مانده در این بقعه ، می توان به موارد ذیل اشاره کرد:


  1. 1. کتییبه گچ بری به خط کوفی بسیار زیبا و برجسته در قسمت بالای ایوان در سه ردیف.
  2. 2. کتیبه گج بری به خط ثلث جلی در کمر ایوان.
  3. 3. کتیبه رنگ آمیزی به خط ثلث و کوفی در قسمت ایوان
  4. 4. کاشی کاری معرق بر سمت خارجی ایوان.
  5. 5. دوره محراب از سنگ مرمر سبز که به خط ثلث بسیار عالی ، آیاتی از سوره آل عمران نقر شده است.
  6. 6. بالای سر در یک قطعه کاشی آبی رنگ با رأس مثلثی شکل و نقش یک حیوان، از آن قبر حسین نامی که بر آن به خط نستعلیق ابیاتی نوشته شده است.
  7. 7. قطعه ای سنگ مرمر با کتیبه ، از آن « المرحوم مهتر عوض بن بهاء الدین الفراش » به تاریخ 858 ه. ق .
  8. 8. سنگ قبر مجاور قبر حضرت امام زاده سید شمس الدین (علیه السلام) مربوط به اسحاق نامی به تاریخ 969 ه .ق و سنگ هایی به تاریخ های متأخّر تر .
  9. 9. لوح کاغذی داخل قاب چوبی به تاریخ 1305 ه .ق درباره طلب شفا از مزار .
  10. 10. یادگار نوشته هایی بر روی سنگ های مرمر منصوب به دوره محراب ، از قرون مختلف. این بنا در سالیان اخیر توسط استاد علی اکبر خرّمی تعمیراتی از سوی سازمان حفاظت آثار باستانی انجام گرفته است.

این بقعه باشکوه تحت شماره 208 و در تاریخ 31 / 4 / 1313 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است

افزودن نظر


تاریخ امروز

امروز : يكشنبه
25. آذر 1397
7. ربيع‌الثاني 1440
16. دسامبر 2018

اوقات شرعی



آخرین نظرات