Get Adobe Flash player
خانه گفتگو و مناظره ها مناظره امام با ابوحنیفه
(1 رای, میانگین 5.00 از 5)

emam-9

در روايتى نقل است كه امام صادق عليه السّلام در بدو ورود أبو حنيفه به او فرمود: تو كيستى؟

گفت: أبو حنيفه.

فرمود: همان مفتى أهل عراق؟ گفت: آرى.

فرمود: با چه چيزى به مردم فتوا مى ‏دهى؟ گفت: با قرآن.

فرمود: آيا به تمام قرآن از ناسخ و منسوخ تا محكم و متشابه آن عالمى؟ گفت: آرى.

فرمود: مراد خداوند در آيه:

« و در آنها آمد و شد را به اندازه كرديم [و گفتيم:] در آنها شبها و روزها ايمن و بى ‏بيم رفت و آمد كنيد/سبأ:18»

كدام موضع است؟

أبو حنيفه گفت: آن ميان مكّه و مدينه است، با اين جواب امام صادق عليه السّلام روى به جانب أهل مجلس كرده و فرمود:

شما را به خدا قسم آيا تا حال شده كه ميان مكّه و مدينه سير كنيد و بر جان و اموال خود در امان باشيد؟

همگى گفتند: نه، به خدا همين است كه شما مى ‏فرماييد.

پس امام عليه السّلام فرمود: واى بر تو اى أبو حنيفه، خداوند جز حقّ را نگويد، بگو ببينم مراد خداوند در آيه:

«و هر كه در آن درآيد ايمن است/آل عمران: 97»

كدام مكان است؟

گفت: آن بيت اللّه الحرام است. امام عليه السّلام روى به جانب أهل مجلس كرده و فرمود:

شما را بخدا قسم مگر عبد اللّه بن زبير و سعيد بن جبير با داخل شدن به بيت اللّه الحرام از قتل محفوظ ماندند؟

همگى گفتند: به خدا همينطور است كه شما مى‏ گوييد.

فرمود: واى بر تو اى أبو حنيفه، خداوند جز حقّ نگويد.

أبو حنيفه گفت: من علمى به قرآن ندارم، بلكه عالم به قياس مى‏ باشم.

فرمود: با رجوع به علم قياس خود بگو نزد خدا [گناه‏] قتل عظيمتر است يا زنا؟

گفت: بلكه قتل.

فرمود: پس چگونه خداوند در قتل به دو شاهد اكتفا فرموده ولى در زنا جز به چهار شاهد رضا نداده؟

سپس فرمود: نماز افضل است يا روزه؟ گفت: بلكه نماز افضل است.

فرمود: بنابر قياس تو بر حايض قضاى نمازهايى كه نخوانده واجب است نه روزه، حال اينكه خداوند متعال قضاى روزه را بر او واجب فرموده نه نماز.

امام صادق عليه السّلام به أبو حنيفه فرمود: نجاست بول بالاتر است يا منى؟

گفت: بول نجس ‏تر است.

فرمود: بنابر قياس تو غسل بر بول واجب است نه بر منى، حال اينكه خداوند متعال غسل را بر منى واجب فرموده است نه بر بول.

أبو حنيفه گفت: من صاحب رأى مى ‏باشم.

فرمود: نظر تو درباره مردى كه برده‏ اش هر دو در يك روز [با دو زن‏] ازدواج مى‏ كنند و در همان شب با زنانشان همبستر مى ‏شوند، سپس هر دو به سفر رفته و همسران خود را در خانه ‏اى قرار مى‏ دهند، پس از مدّتى دو همسر هر كدام دارى پسرى مى ‏شود، دست بر قضا سقف خانه ريخته و دو زن كشته شده و دو فرزند مى ‏مانند، بنا به رأى تو كداميك از آن دو غلام برده است و ديگرى مالك، و كدام وارث است و كدام موروث؟

گفت: من تنها در حدود واردم.

فرمود: نحوه اقامه حدّ درباره فرد كورى كه چشم مرد سالمى را در مى ‏آورد، و فرد دست بريده‏ اى كه دست مردى را قطع مى‏ كند، در اين موارد چگونه است؟

گفت: من تنها به بعثت انبياء عالمم.

فرمود: بگو ببينم خداوند در آيه‏ اى كه خطاب به موسى و هارون هنگام بعثتشان به فرعون فرمود:

«شايد كه پند پذيرد يا بترسد/ طه: 44»

اين «لعلّ» به نظر تو شكّ است؟

گفت: آرى.

فرمود: و آن از جانب خدا شكّ بود كه گفت: «شايد»؟ أبو حنيفه گفت: نمى‏ دانم.

حضرت فرمود: تو پندارى بر اساس كتاب خدا فتوا مى ‏دهى در حاليكه از أهل آن نيستى، و پندارى كه صاحب قياسى، حال اينكه نخست فرد قياسگر ابليس ملعون بود، و دين اسلام بر پايه قياس بنا نشده، و پندارى تو صاحب رأى و نظرى و تنها رأى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله صواب و درست است، و جز آن خطا و نادرست مى‏ باشد، زيرا خداوند متعال فرموده: «پس ميان آنان به آنچه خداوند نشانت داده حكم كن»، و اين را به غير او نفرمود، و پندارى كه تو صاحب حدود مى باشى، و كسى كه قرآن بر او نازل شده شايسته‏ تر است به علم حدود از تو، و پندارى كه تو عالم به مبعث انبياء مى‏ باشى، و خود خاتم الأنبياء بيش از تو به آنها واقف است،

و اگر نبود كه مى ‏گفتند: بر زاده رسول خدا وارد شد و از او سؤالى نكرد از تو هيچ نمى ‏پرسيدم، قياس كن اگر أهل قياسى.

أبو حنيفه گفت: ديگر بعد از اين مجلس به رأى و قياس در دين خدا كلامى نگويم.

فرمود: هرگز، بى شكّ حبّ رياست تو را رها نخواهد ساخت، همانطور كه‏ پيشينيان تو را رها نساخت.

منبع  الاحتجاج

افزودن نظر


تاریخ امروز

امروز : سه شنبه
24. مهر 1397
5. صفر 1440
16. اکتبر 2018

اوقات شرعی



آخرین نظرات